ทางเลือกในการควบคุม มรสุมภูมิวิกฤติในโรคโควิด-19

mhorduer

ภาวะอักเสบอย่างรุนแรงมากเกินไปที่เกิดขึ้นในโควิด-19 นั้น ความจริงไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ในโควิด-19 นั้นมีความรุนแรงจริงจังและกระทบทุกอวัยวะในร่างกาย และดูจะเกิดได้ทุกอายุ ตั้งแต่เด็กไปถึงผู้ใหญ่จนถึงผู้สูงอายุ
ทั้งนี้กลไกเกิดเนื่องจากการที่ไวรัสเข้าไปเกาะกับตัวรับ ที่อยู่ที่ผิวเซลล์ของอวัยวะต่างๆ โดยที่ตัวรับก็คือ ACE2 และมีเอ็นไซม์ TMPRSS2 ด้วยเพื่อการรุกล้ำเข้าไปในเซลล์ และเมื่อเกิดกระบวนการดังกล่าวทำให้ ตัว ACE2 มีจำนวนลดลงนอกจากนั้นยังจะไปกระตุ้นกระบวนการอื่นให้เป็นลูกโซ่ เช่นผ่าน ADAM 17 ซึ่งจะไปตัด ตัวรับ ACE2 นี้ให้ลดลงไปอีก และเป็นผลทำให้เพิ่มปริมาณของ angiotensin II ซึ่งไปจุดชนวนระบบการอักเสบ (innate immunity) ที่มีทั้ง IL6 NFkb STAT3 เป็นต้นโดยเฉพาะในเซลล์ที่ไม่ได้อยู่ในระบบภูมิคุ้มกันด้วยซ้ำเช่นในเซลล์บุเส้นเลือด และเซลล์บุผนังเนื้อเยื่อต่างๆ (epithelial cell)

การที่จะลดการอักเสบดังกล่าว ที่นำมารักษาทั่วไป รวมถึงผู้ป่วยโควิด19 ในประเทศไทยทำได้โดยการใช้ ยาต้าน IL6 ซึ่งเป็นโมโนโคลนัลแอนตี้บอดี เช่น tocillizumab ตลอดจนไปถึงยาต้านตัวอื่นๆ ที่มีทั้งต้านต่อ IL1beta TNF IL 17 IL23
แต่ที่กริ่งเกรงกันก็คือ ฤทธิ์ของมันจะไปกดระบบภูมิคุ้มกันทั้งระบบ ในเวลานานเกินไป และอาจทำให้มีผลแทรกซ้อนรวมกระทั่งทำให้ไวรัสอยู่ได้นานกว่าธรรมดาหรือไม่หรือมีการปล่อยไวรัส อย่างต่อเนื่องแม้ว่าจะรักษาหายแล้วก็ตามรวมทั้งจะไปรบกวนระบบความจำทางภูมิคุ้มกัน เมื่อเกิดมีการติดเชื้อใหม่

อาการที่รุนแรงในเด็กที่ลักษณะคล้ายโรคคาวาซากิ ที่เป็น hyperinflammatory syndrome หรือ มรสุมภูมิวิกฤตอย่างรุนเแรง
เช่นกัน และมีลักษณะกระทบไปถึงระบบเลือดทำให้เลือดข้นและมีลิ่มเลือดขนาดน้อยใหญ่อยู่ในเส้นเลือดดำและแดงได้ จนกระทั่งถึง มีเส้นเลือดอักเสบ ลิ้นหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ โดยที่ไม่มีอาการทางปอดด้วยซ้ำ อาจแสดงว่าไวรัสมีหลายบ้าน ดังที่ทราบกัน ว่ามีในลำไส้ และอื่นๆ ที่มีตัวรับ และในกรณีนี้น่าจะลงไปในกระแสเลือดและหลอดเลือดได้โดยตรง

การรักษาด้วยสารสกัดน้ำเหลืองจากคนปกติ ที่ไม่ได้มีการติดเชื้อด้วยโควิด-19 หรือที่เรียกว่า การให้ IVIG (intravenous immune globulin)เป็นการรักษามาตรฐานในโรคนี้ ที่ทราบกันมานานและได้ผลในโรคคาวาซากิปกติ รวมทั้งโรคที่มีรากฐานจากมรสุมภูมิวิกฤติ ที่เกิดจากกรรมพันธ์ จากเชื้อแบคทีเรีย หรือที่เกี่ยวกับยาเช่น ควินิน และยากันเส้นเลือดตีบสมัยก่อนที่ชื่อ ticlopidine โดยเกิดกลุ่มอาการแบบเดียวกันมากบ้างน้อยบ้าง (thrombotic microangiopathy)

การให้สารสกัดแบบนี้มีการใช้ประปรายในโควิด-19 เพื่อระงับการอักเสบ ดังนั้นอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งแทนที่จะใช้ยาในการระงับหรือกดภูมิดังข้างต้น และมีความปลอดภัยกว่า